'NoData' not found in DataDic
كوكب
             
كوكب Dahlia به خانواده Asteraceae وجنس Dahlia تعلق دارد و بومي مكزيك ، آمريكاي مركزي و كلمبيا است. كوكب گياهي علفي با ريشه غده‌اي است .

شكل گلهاي اين گياه متفاوت و متنوع است. از گلهايي كوچك به قطر 5 سانتيمتر تا گلهايي بزرگ به قطر 30 سانتيمتر در بين اين گياهان وجود دارند و رنگهاي متنوعي همانند سفيد, زرد, قرمز, ارغواني و ... در بين آنان مشاهده مي شود. گلهاي اين گياه معمولا معطر نيست و فصل تابستان زمان شكوفايي آنها است.گلهاي اين گياه نيز همانند ساير گياهان متعلق به خانواده Asteraceae داراي دو نوع گلچه است. گلچه هاي شعاعي كه در قسمت بيروني گل قرار دارند و در واقع به شكل عاميانه همان گلبرگهاي گل محسوب مي شوند و گلچه هاي مياني(زبانه اي) كه در بخش مياني گل قرار دارند .

ريشه غده اي Tuberous Root چيست ؟

همانطور كه اشاره شد گياه كوكب بخشي زيرزميني به نام غده دارد . غده در اصل ساقه تغيير شكل يافته اي است كه به شكل اندامي براي ذخيره مواد غذايي گياه عمل مي كند و به همين دليل نسبت به ساقه معمولي گياه قطر بيشتري دارد و در زير زمين نيز قرار مي گيرد. حال در برخي از گياهان قسمتهايي از ريشه حاوي مواد ذخيره اي مي شوند و به همين دليل متورم مي شوند كه به چنين ريشه هايي ريشه هاي ژوخه اي (غده اي) گفته مي شود . كوكب يكي از گياهاني است كه چنين ريشه هايي دارد .

شرايط محيطي و نيازها

آبياري: در طي فصل رشد به رطوبت كافي در خاك نياز دارند. بهتر است زماني گياه را آب دهيد كه سطح خاك تا حدودي خشك شده باشد . آبياري بيش از اندازه مي تواند منجر به پوسيدگي ريشه غده‌اي و از بين رفتن تمامي گياه شود.

دما: اين گياه به هيچ عنوان مناسب سرما و دماي زير صفر نيست و از بين مي رود. بخصوص گياهان جوان كه تازه از خاك بيرون آورده اند به سرماي ديررس بهاره حساس هستند و از بين مي روند. بنابراين زمان كاشت اين گياه را به بعد از رفع شدن آخرين سرماي بهاره موكول كنيد. به عنوان مثال بهتر است كه دماي شبانه هوا بالاي 5/15درجه و درجه خاك بالاي 10 درجه باشد و بعد اقدام به كاشت و يا انتقال گياهان به فضاي آزاد كرد. در طي فصل گرما نيز با افزايش دما به بيش از 32 درجه بهتر است كه مكان گياه از سايه بخصوص در بعد از ظهر برخوردار باشد.گرماي بيش از اندازه هوا از عوامل كاهش گلدهي اين گياه است.

نور: كوكب به مكاني با نور مستقيم آفتاب به حداقل 8 ساعت نياز دارد. اما بهتر است كه اين نور در طي صبحگاه تا حدود ساعت 3 براي آن تامين شود و در طي عصر هنگام، مكان كاشت اين گياه از مقداري سايه برخوردار باشد. اين مسئله بخصوص در طي ماه هاي گرم تابستان به رشد بهتر گياه كمك خواهد كرد. وجود نور مستقيم از صبح تا عصر بخصوص هنگامي كه هوا گرم نيز هست، موجب سوختگي حاشيه و نوك برگها و گلبرگها خواهد شد. همچنين در روزهاي گرم تابستان به پخش كردن لايه اي به ضخامت 10-7 سانتيمتر خاك برگ در اطراف تنه اصلي گياه ، به خنك ماندن خاك و ريشه هاي اين گياه كمك كنيد.البته توجه داشته باشيد كه اين روش مي تواند منجر به جذب و جمع شدن حلزونها و ليسه ها در اطراف گياه نيز بشود بنابراين از اين روش زماني استفاده كنيد كه گرماي هوا و وجود نور مستقيم بيش از اندازه براي گياه آزار دهنده باشد. كمبود نور نيز موجب علفي و نازك شدن ساقه و برگها و عدم گلدهي اين گياه خواهد شد.

خاك: خاكي غني با زهكش خوب كه اضافه آب را از خود عبور مي دهد براي اين گياه مناسب است . همچنين وجود مواد ارگانيك به رشد اين گياه كمك مي كند بنابراين مي توان از موادي همانند خاك برگ، كود بسيار پوسيده گاوي، پيت ماس در مخلوط خاكي استفاده كرد و شن را نيز براي افزايش زهكش خاك استفاده كرد. در طي فصل رشد نيز مي توان هر ماه يك مربته از كودهايي با ميزان نيتروژن پايين تر از فسفر و پتاسيم همانند فرمولهاي 10-10-5 و 20-20-10 استفاه كرد. زياده روي در كوددهي بخصوص وجود نيتروژن زياد براي اين گياه مانع از گلدهي و همچنين پوسيدگي ريشه غده‌اي مي شود. كوددهي را از زماني كه گياه 4-3 جفت برگ دارد مي توان آغاز كرد و در اواخر فصل تابستان آنرا متوقف كرد.

كاشت ريشه غده‌اي : همانطور كه در قسمت دما نيز اشاره كردم هنگامي كه قصد كاشت ريشه غده‌اي اين گياه را داريد بايد دماي خاك در حدود 10 درجه باشد و دماي هوا نيز به خصوص در طي شب به زير 5/15درجه نزول نكند. اگر قصد كاشت ريشه غده‌اي را در خاك باغچه داريد مكاني را انتخاب كنيد كه روزانه و بخصوص در طي صبح از 8-6 ساعت نور برخوردار باشد و از آفتاب بعد از ظهر و وزش باد نيز در امان باشد. قبل از كاشت بهتر است كه خاك محل را تا عمق حدود 50-40 سانتي مترنرم كنيد و با خاك برگ و يا كود بسيار پوسيده دامي مخلوط كنيد . ريشه غده‌اي در عمق 20-15 سانتيمتري كاشته مي‌شوند و بين ريشه غده‌اي ها نيز با توجه به ارتفاع كل گياه فاصله در نظر گرفت يعني فاصله بين ريشه غده‌اي ها يك دوم تا يك سوم ارتفاع نهايي يك گياه بالغ است . هنگام كاشت ريشه غده‌اي را به شكل افقي و به گونه اي در خاك قرار دهيد كه جهت جوانه هاي موجود روي ريشه غده‌اي به سمت بالا (به سمت سطح خاك) باشد. برخي از پرورش دهندگان ترجيح مي دهد كه بعد از كاشت ريشه غده‌اي خاك را آبياري كنند و سپس به مدت چند روز عمل آبياري را انجام نمي دهند و اعتقاد دارند كه با اين كار ريشه زايي گياه تحريك مي‌شود. البته مانع از خشك شدن كامل خاك شويد. زماني كه جوانه ها بر روي خاك پديدار شدند مي توان برنامه منظم آبياري را اجرا كرد. همچنين هنگامي گياهان را آب دهيد كه سطح خاك تا حدودي خشك شده باشد .مقدار آبياري نيز در حدي باشد كه خاك تا عمق 30 سانتيمتري مرطوب شود. حدود 8 هفته بعد از كاشت گياه به مرحله گلدهي مي رسد.

كاشت ريشه غده‌اي در گلدان: اگر گلدان به اندازه كافي بزرگ باشد مي توان كوكب را در گلدان نيز پرورش داد به همين منظور گلدانهايي كه كمتر از حدود 35 سانتيمتر قطر و عمق دارند مناسب كاشت اين گياهان نيستند. هر مقدار كه نمونه كوكب انتخابي شما بلند قامت تر باشد به گلدان بزرگتري نيز نياز داريم. به ياد داشته باشيد كه هر مقدار گلدان كوچكتر باشد بايد با فاصله زماني كوتاه تري نيز گياه را آبياري كرد زيرا خاك گلدان كوچك زودتر از گلدان بزرگ خشك مي شود.

زمستان گذراني غده ها : در مكانهايي كه در زمستان يخبندان وجود ندارد ريشه هاي اين گياه را ميتوان در خاك باقي گذاشت و بدين طريق حداقل تا 4-3 سال از زيبايي اين گياه در فصول بهار و تابستان بهره برد . اما به هر حال بهتر است كه به ضحامت 15-5/7 سانتيمتر بر روي سطح خاك از مواد ارگانيك همانند خاك برگ استفاده كرد تا ميزان محافظت غد ها در برابر سرماي زمستان بيشتر شود. اما اگر به دليل سرماي هوا لازم است كه غده ها را از خاك درآوريم بهتر است كه حدود 30 روز قبل از فرارسيدن يخبندان اين كار را انجام دهيم . بهتر است كه ابتدا به شكل تدريجي از آبياري كم كنيم سپس ساقه ها را از ارتفاع 20-15 سانتي قطع كنيم (بعد از درآوردن غده ها اين قسمت از ساقه را نيز ميتوان قطع كرد) . بعد ريشه هاي گوشتي را از خاك در آوريم. آنها را بايد تميز كرد و ابتدا 3-2 روز در مكاني خشك و به دور از نور افتاب قرار داد تا رطوبت اضافه خود را از دست بدهد. سپس غده ها را ميتوان در جعبه هاي چوبي و يا سيني و يا كيسه هاي پلاستيكي به تنهايي و يا در ميان پيت ماس و يا شن در محيطي كه 7-5 درجه (حداكثر 10 درجه ) دما دارند نگهداري كرد . دماي بيشتر موجب چروكيده شدن غده ها و دماي كمتر موجب سرمازدگي و پوسيدگي آنان خواهد بود . با فرارسيدن فصل بهار مي توان غده ها را در صورت لزوم ابتدا تقسيم كرد و سپس آنها را در مكان مورد نظر كاشت.

تكثير: گياه كوكب را مي توان از طريق ريشه غده‌اي آن تكثير كرد. يعني در اوايل فصل بهار و زماني كه جوانه ها ي گياه حدود 3-2 سانتيمتر هستند نسبت به تقسيم ريشه غده‌اي اقدام كرد و هر قسمت را در مكاني جدا گانه كاشت كرد . البته عمل تقسيم را ميتوان در زمان بيرون آوردن غده ها از خاك يعني در اواسط- اواخر فصل پاييز نيز انجام داد اما در اوايل فصل بهار مكان قرار گيري جوانه ها بر روي غده را بهتر مي توان تشخيص داد. وجود يك جوانه بر روي قطعات جدا شده ازغده مادري ، ضروري است و براي اطمينان از حضور جوانه نبايد قسمت متورمي كه در انتهاي يك غده قرار گرفته است و با نام تاج شناخته مي شود حذف شود.  
                                                 

كوكب از طريق بذر نيز تكثير ميشود . بذرها را در اوايل بهار ميتوان كاشت . عمق كاشت بذرها حدود 6-3 ميليمتر است و براي كاشت آنها ميتوان از مخلوط خاك برگ+ پرلايت و يا كوكوپيت + پرلايت و يا هر مخلوط سبك ديگري كه علاوه بر زهكش مناسب رطوبت را نيز به خوبي مي تواند در خود نگهدارد استفاده كرد. بعد از كاشت بذرها مي توان براي آبياري از عمل افشانه و غبار پاشي آب استفاده كرد تا بذرها به دليل جريان آب جابجا نشوند. همچنين براي حفظ رطوبت بيشتر ميتوان بر روي مكان كاشت بذرها پلاستيكي شفاف كشيد. مراقب عدم خشك شدن و همچنين آبياري بيش از اندازه بذرها باشيد. در دماي 18 درجه سانتيگراد حدود 21-7 روز طول مي كشد تا بذرها جوانه زنند. بعد از جوانه زني بذرها و زماني 4-3 جفت برگ داشتند (حدود اواسط تا اواخر ارديبهشت ) مي توان گياه را از مكان اوليه درآورد و در مكان بعدي كاشت كرد.

آفات و بيماري: شته ، تريپس و كنه تار عنكبوتي از جمله آفات شايع اين گياه هستند از بين بيماري ها نيز ميتوان به سفيدك پودري اشاره كرد كه برگها با لايه اي گرد مانند و سفيد پوشانده مي شوند. كپك بوترايتيس بيماري قارچي ديگري است كه موجب چروكيدگي گلها و غنچه ها و پوشيده شدن آنها با لايه اي خاكستري- سفيد مي شود . در بيماري زنگ گياهي كوكب لكه هاي بي شمار و كم رنگي روي برگها شكل مي گيرد. در بيماريهاي ويروسي برگها بدشگل و پيچيده مي شوند و رگه هاي زرد رنگ بر روي پهنه برگها شكل ميگيرد. در بيماري گال طوقه نيز ساقه ها نرم و قسمتي از آنان متورم مي شوند.

1394/03/25
۱۳۹۶ سه شنبه ۲۸ شهريور
معرفی کتاب
معرفی کتاب
اوقات شرعي
تعداد بازدیدکنندگان امروز 13 تعداد بازدیدکنندگان دیروز 4 تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 15011 تعداد کاربران بر خط 1 تعداد کاربران لاگین بر خط 1
Powered by DorsaPortal